برنت (Brent) و وست تگزاس اینترمدیت (WTI) دو معیار اصلی قیمت نفت خام در جهان هستند. برنت قیمت نفت دریای شمال و بخش بزرگی از نفت صادراتی جهان را نمایندگی می‌کند و WTI قیمت نفت خام آمریکا با تحویل در کاشینگ اوکلاهما را. به همین دلیل وقتی از «قیمت نفت» صحبت می‌شود، باید بدانید منظور کدام معیار است.
تفاوت در یک نگاه: برنت = نفت دریای شمال، حمل دریایی، معیار بخش بزرگی از نفت صادراتی جهان، معامله آتی در بورس ICE · WTI = نفت آمریکا، تحویل خشکی در کاشینگ، معامله آتی در بورس نایمکس (NYMEX)
نفت برنت چیست؟
نام برنت از یکی از میدان‌های نفتی دریای شمال گرفته شده است. امروز معیار برنت بر پایه سبدی از نفت‌های دریای شمال تعیین می‌شود و از سال ۲۰۲۳ نفت WTI Midland آمریکا هم که به اروپا صادر می‌شود، به سبد ارزیابی برنت روزانه (Dated Brent) اضافه شده است. چون این نفت از طریق دریا حمل می‌شود، قیمت آن به بازار جهانی حمل‌ونقل دریایی و عرضه و تقاضای بین‌المللی حساس است.
قراردادهای آتی برنت در بورس ICE معامله می‌شوند و برنت مرجع قیمت‌گذاری بخش بزرگی از نفت خام معامله‌شده در جهان، به‌ویژه در اروپا، آفریقا و بخشی از خاورمیانه است.
نفت WTI چیست؟
WTI نفت خامی است که در آمریکا تولید می‌شود و قراردادهای آتی آن در بورس نایمکس، زیرمجموعه CME Group، معامله می‌شوند. محل تحویل این قراردادها کاشینگ در ایالت اوکلاهماست؛ مرکزی بزرگ برای ذخیره‌سازی و خطوط لوله که در خشکی و دور از سواحل قرار دارد.
جدول مقایسه برنت و WTI
| ویژگی | برنت | WTI |
|---|---|---|
| منشأ | میدان‌های دریای شمال (به همراه WTI Midland در سبد ارزیابی) | میدان‌های نفتی آمریکا |
| محل قیمت‌گذاری | بارگیری دریایی در اروپا | کاشینگ، اوکلاهما |
| بورس اصلی قرارداد آتی | ICE | NYMEX (CME Group) |
| کیفیت | سبک و شیرین (کم‌گوگرد) | سبک‌تر و شیرین‌تر از برنت |
| حساسیت اصلی | عرضه و تقاضای جهانی و حمل دریایی | وضعیت تولید، ذخیره‌سازی و حمل داخلی آمریکا |
چرا قیمت برنت و WTI با هم فرق دارد؟
با وجود کیفیت نزدیک، این دو معیار معمولاً با اختلاف معامله می‌شوند. این اختلاف را «اسپرد برنت-WTI» می‌نامند و عوامل زیر بر آن اثر دارند:
- موقعیت جغرافیایی و هزینه حمل: WTI در خشکی تحویل می‌شود و برای رسیدن به بازارهای جهانی باید به سواحل منتقل شود؛ برنت از ابتدا دریایی است.
- ظرفیت ذخیره‌سازی و خطوط لوله: محدودیت در کاشینگ یا خطوط لوله آمریکا می‌تواند قیمت WTI را جدا از برنت پایین بیاورد.
- عرضه و تقاضای منطقه‌ای: تغییر تولید نفت آمریکا یا تقاضای اروپا و آسیا اثر متفاوتی بر دو معیار دارد.
- رویدادهای ژئوپلیتیک: تنش در مسیرهای دریایی مانند تنگه هرمز معمولاً اثر بیشتری بر برنت دارد.
- صادرات نفت آمریکا: افزایش صادرات، اتصال WTI به بازار جهانی را بیشتر کرده است.
نمونه‌های تاریخی این تفاوت را نشان می‌دهند: در سال ۲۰۱۱، نگرانی‌ها درباره مسیرهای دریایی باعث شد برنت تا پایان سال حدود ۲۵ دلار بالاتر از WTI معامله شود. در آوریل ۲۰۲۰ هم با سقوط تقاضا در دوران کرونا و پرشدن مخازن کاشینگ، قیمت قرارداد آتی سررسید نزدیک WTI برای مدتی کوتاه منفی شد؛ اتفاقی که برای برنت رخ نداد.
قیمت نفت ایران و خاورمیانه بر اساس کدام معیار است؟
قیمت نفت صادراتی کشورهای خاورمیانه، از جمله ایران، معمولاً بسته به مقصد فروش بر پایه یک معیار مرجع و یک اختلاف (تخفیف یا اضافه‌بها) تعیین می‌شود. برای محموله‌های اروپا معمولاً برنت و برای آسیا معیارهایی مانند عمان و دبی مرجع هستند. بنابراین قیمت برنت و WTI لزوماً همان قیمت فروش نفت یک کشور خاص نیست.
برنت و WTI چه ارتباطی با ابزارهای سرمایه‌گذاری دارند؟
بیشتر ابزارهای مالی نفت به یکی از این دو معیار وابسته‌اند. قراردادهای آتی مستقیماً بر پایه برنت یا WTI معامله می‌شوند و صندوق‌های نفتی هم معمولاً با نگهداری قراردادهای آتی یکی از این دو معیار، قیمت نفت را دنبال می‌کنند. به همین دلیل، پیش از خرید هر ابزار مرتبط با نفت باید بدانید مبنای قیمت آن برنت است یا WTI و آیا قیمت نقدی را دنبال می‌کند یا قراردادهای آتی.
در اتراکس، توکن نفت خام در بخش «انرژی و فلزات گران‌بها» با تومان معامله می‌شود. پیش از خرید، مشخصات و مرجع قیمت همان دارایی را در صفحه آن بررسی کنید. مراحل خرید را در آموزش خرید توکن‌های طلا، فلزات و انرژی و عوامل مؤثر بر قیمت را در مقاله چه عواملی بر قیمت نفت اثر می‌گذارند؟ بخوانید.
قیمت لحظه‌ای نفت خام WTI
CLETX / تومان
سلب مسئولیت و هشدار ریسک: بازارهای مالی جهانی و ارزهای دیجیتال همواره با نوسان و ریسک همراه هستند. اطلاعات ارائه‌شده در این راهنما صرفا جنبه آموزشی داشته و پلتفرم اتراکس هیچ‌گونه پیشنهاد مستقیمی برای خرید یا فروش یک نماد خاص ارائه نمی‌دهد. لطفا پیش از هرگونه سرمایه‌گذاری، مدیریت ریسک را رعایت کرده و با آگاهی کامل معامله کنید.
پرسش‌های متداول برنت و WTI
منظور از قیمت نفت در خبرها برنت است یا WTI؟
بسته به منبع خبر متفاوت است. رسانه‌های بین‌المللی معمولاً هر دو را گزارش می‌کنند؛ برنت مرجع جهانی‌تر و WTI مرجع بازار آمریکاست.
کدام گران‌تر است، برنت یا WTI؟
در سال‌های اخیر برنت معمولاً کمی بالاتر از WTI معامله شده، اما این اختلاف ثابت نیست و در دوره‌هایی برعکس هم بوده است.
چرا قیمت نفت WTI در سال ۲۰۲۰ منفی شد؟
در آوریل ۲۰۲۰ تقاضا به‌شدت کاهش یافت و مخازن کاشینگ نزدیک به پرشدن بودند. دارندگان قراردادهای آتی سررسید نزدیک که امکان تحویل و نگهداری نفت را نداشتند، برای خروج از قرارداد حاضر به پرداخت پول شدند.
قیمت نفت ایران چگونه تعیین می‌شود؟
معمولاً بر اساس یک معیار مرجع مانند برنت یا عمان و دبی، بسته به مقصد فروش، به‌علاوه یک اختلاف قیمت تعیین می‌شود.
نفت سبک و شیرین یعنی چه؟
نفت سبک چگالی کمتری دارد و نفت شیرین گوگرد کمی دارد. این نوع نفت برای تولید بنزین و گازوئیل مناسب‌تر است و معمولاً قیمت بالاتری دارد.
منابع: مقایسه WTI و برنت · EIA؛ عوامل مؤثر بر قیمت نفت
آخرین بررسی: ۴ آبان ۱۴۰۵
